22 Eyl羹l 2020 Sal覺

T羹rk Yay覺nc覺l覺覺nda K繹kT羹r羹k癟eyle ilgili 襤lk Haber

Her hakk覺 sakl覺d覺r.

Orhun beg羹talar覺 ilk kez 1889'da bulunmutur. Alman as覺ll覺 Rus bilim adam覺 Wilhelm Radloff, bu beg羹talar覺 i癟eriini K繹kT羹r羹k harfleriyle 1892'de yay覺nlam覺t覺r. Bu beg羹talardaki yaz覺lar ve K繹kT羹r羹k yaz覺s覺 1893'te Danimarkal覺 T羹rkolog Vilhelm Thomsen taraf覺ndan 癟繹z羹lm羹t羹r. K繹kT羹r羹k癟e'den T羹rk yay覺nc覺l覺覺nda ilk kez 襤kd璽m (堨堹塈) gazetesinin 200. say覺s覺nda (R羶m簾: 5 ubat 1310, M簾l璽d簾: 17 ubat 1895) , Nec簾b s覺m taraf覺ndan “Hut羶t-覺 Kad簾me-i T羹rkiyye (堮媟媟 堹ٔ 堛堭)” makale-i mahs羶sas覺nda bahs dilmitir. Makaleni bir k覺sm覺n覺 bulabildim ve Latin harflerine 癟evirdim.


Osmanl覺 harflerinden g羹n羹m羹z harflerine 癟evirim aa覺dad覺r:
Kaynak g繹stermeden kullanmay覺覺z

Makale-i Mahs羶sa
Hut羶t-i Kad簾me-i T羹rkiyye


Kad簾men Avrupa'n覺 im璽l-覺 arbi (kuzey bat覺s覺) taraf覺nda isti'm璽l dildii (kullan覺ld覺覺) anla覺lan bir nev'i hatt-覺 tasv簾riye (resm yaz覺s覺) "run" dnilmektedir. Bir tak覺m zev璽t覺 riv璽yetine g繹re bu kelime 襤skandinavyacada bulunan ve (esr璽r) ma'n璽s覺na gelen "runa" kelimesinden al覺nm覺d覺r. Bu riv璽yeti s璽hibleri bu hur羶fu gizli eyler yaz覺lmaa mahs羶s olduunu ileri s羹r羹yorlar. Dier bir f覺rka da bunu "runes" masdar覺ndan m羹tak olduu re'yinde bulunuyor. Bu masdar "癟izmek" ma'n璽s覺na geldiinden ve yaz覺lar da ta, aa癟 ve ma'denleri 羹zerini 癟izerek h璽s覺l dildiinden bu ism vrilmidir dyorlar.

Her ne ise bu yaz覺lar levhalarda kullan覺yordu. H璽l璽 襤sve癟'i bir 癟ok yerlerinde hus羶suyla (Uppland) ey璽letindeki kayalar 羹zerinde v璽s覺ta-i tez璽k羹r olmak 羹zere bu yaz覺lara 癟ok癟a tes璽d羹f dilmektedir. Yaz覺lar覺 zaman-覺 isti'm璽li (kullan覺m覺) de efk璽r-覺 ulem璽y覺 (bilim adamlar覺n覺 fikirlerini) ial den mes璽il s覺ras覺na ge癟mi ve nih璽yet m簾l璽d-覺 襤s璽'dan (a. m.) pek de evvel olduunu hem璽n kabul dilmidir. Bu yaz覺n覺 k覺demi hakk覺ndaki ihtil璽f-璽ra menei ve mevridi hakk覺nda da tekevv羹n tmi ve bu da Asya'da kelime olduuna kan璽at-覺 um羶miye h璽s覺l olmakla hall olunmudur. (Run) denilen bu yaz覺lar on d繹rd羹nc羹 asr-覺 m簾l璽d簾de bile...

Daha soralar覺nda Osmanl覺 d繹neminde K繹kT繹r羹k癟e ve beg羹talar 羹zerine birka癟 eser daha yaz覺lm覺t覺r. 襤te bu eserler ve baz覺 sah簾feleri:

Nec簾b s覺m - E Eski T羹rk Yaz覺s覺 - 1899

emsedd簾n S璽m簾 - Orhun bideleri - 1903

Necib s覺m - Orhun bideleri - 1921

Hi癟 yorum yok:

Yorum G繹nder