25 Aralık 2017 Pazartesi

Tunyukuk - Bilge Kagan - Kül Tigin Yazıtlarındaki Yazım Farklılıkları

Türük yazarken Tonyukuk yazıtında ince k 𐰚, BK ve KT yazıtlarında ise ök/ük 𐰜 harfi kullanılmıştır. Her ikisi de Türük diye okunur. Tonyukuk yazıtındaki yazım için, ilk hecede ö/ü 𐰇 harfi olduğu için ikinci hecedeki ö/ü 𐰇 harfi düşmüştür. (Bakıŋız: Madde 7 http://www.kok-turk.blogspot.com/2015/04/gokturk-harflerini-kullanm-klavuzu.html). Tonyukuk yazıtı Orhun yazıtlarından 363 km doğudadır. Yazıcıları farklıdır. 1300 yıl öŋcesinden bahs ėdiyoruz. Günümüzde vatandaşlarımızıŋ bu eğitim öğretime rağmen Türkçeyi düzgün yazamadığını düşünürsek 1300 yıl öŋce bu iki farklı yazım gayet normaldir.
Yenisey yazıtlarını ise Kırgızlar yazmıştır ve Orhun yazıtlarından 200-400 yıl öŋce yazılmıştır. Daha öŋce olduğu için harfleriŋ formu daha ilkeldir. Orhun yazıtlarında harfleriŋ formu ve estetiği o dönemiŋ eŋ mükemmel hâline ulaşmıştır. 2004 ve 2019 yılında yaptığım Göktürkçe fontlar, Orhun yazıtlarındaki harfleriŋ tüm kıvrımlarını taşımaktadır.

2 Aralık 2017 Cumartesi

Korkmadık, Savaştık

Soŋ günlerde "korkmadık, savaştık" aŋlamına gelen, Tonyukuk yazıtı, ikinci taş, batı yüzü, altıncı satırıŋ ilk iki kelimesi olan "korkmadımız süŋüşdümüz" cümlesi çoğu yérde yaŋlış şekilde yazılmaktadır. Doğrusu aşağıdaki gibidir:

Tonyukuk yazıtı, ikinci taş, batı yüzü, altıncı satır

2004 ve 2017'de yaptığım fontlarla:

Olayıŋ tamamını öğrenmek için Bilge Tonyukuk'uŋ öŋcesinde söylediklerine bakabiliriz:

1- Haberci getirdiler. Sözleri şöyle: "Yarış ovasında yüzbiŋ asker toplandı" diyor. Bu haberi duyunca beyler hep birlikte
2- "Dönelim! Temiziŋ (savaşıp yenilmemişiŋ) utancı (savaşıp yenileniŋkinden) daha iyidir." dédiler. "Ben şöyle diyorum: Ben Bilge Tonyukuk! Altay dağlarını aşarak geldik. İrtiş ırmağını
3- geçerek geldik. (Buralara kadar) gelenler "(geliş) zor(du)!" dédiler. (Ama pek de zorluk) hiss étmediler. Galiba Taŋrı Umay, kutsal Yér ve Su (ruhları bize) yardımcı oluverdiler. Niye kaçıyoruz?
4- (Düşman) çok diye niye korkuyoruz? Azız diye niye yenilelim? "Saldıralım!" dédim. Saldırdık, talan éttik. İkinci gün
5- ateş gibi kızıp (üzerimize) geldiler. Savaştık. (Onlarıŋ) iki kanadı bizden yarı yarıya fazla idi. Taŋrı buyurduğu için
6- korkmadık, savaştık! Tarduş Şad'a doğru kovalayarak bozguna uğrattık. Kağanlarını tuttuk. Yabgularını, Şadlarını
7- orada öldürdü(k). Elli kadar asker yakaladık. O géce hepsiniŋ halkına (bunlarla haber) gönderdik. O haberi alınca On Ok beyleri ve halkı hep
8- geldiler, boyun éğdiler... devam édiyor
Kaynak: Talat Tekin, "Tunyukuk Yazıtı", Simurg Yayınevi, Ankara, 1994,