18 Mart 2017 Cumartesi

Gök Girsin, Kızıl Çıksın!

Türkleriŋ meşhûr andını Göktürkler dönemi Türkçesine çevirdim. Aŋlamı: "Andımı tutmazsam, gök renginde olan kılıç bedenime girip, kan kırmızısıyla çıksın". Çok ağır bir yemindir.

12 Hayvanlı Türk Takvimi

Her hakkı saklıdır. Kaynak göstermek şartıyla kullanabilirsiŋiz.

Milâdî yılıŋ Türk takvimindeki karşılığı olan hayvan şöyle bulunur:
1- Sıçan : 00
2- Öküz : 08
3- Pars : 16
4- Tavşan : 25
5- Ejderha : 33
6- Yılan : 41
7- At : 50
8- Koyun : 58
9- Maymun: 66
10-Tavuk : 75
11- İt : 83
12- Doŋuz : 91

Sıra numarasından bulma:
( miladi yıl + 9 ) mod 12 yukarıdaki hayvanlardan birinin sıra numarasını verecektir.
Örneğin (1973+9) mod 12 = 2 öküz yılı

Küsürattan bulma:
( Miladi yıl - 4 ) / 12 niŋ küsüratınıŋ karşılığına yukarıdakilerden bakıŋız.
Örneğin (1973-4)/12 = 164.08 öküz yılı

13 Mart 2017 Pazartesi

Suci Yazıtı

820 – 840 arasında dikilmiş Uygur yazıtıdır.
Сергей Ефимович Малов, Памятники древнетюркской письменности Монголии и Киргизии. М. Л., 1959.
Sergey Yefimoviç Malov, Moğolistan ve Kırgızistan'da Eski Türk Yazıtları, Moskova-Leningrad, 1959.

Şine Usu (Moyun Çor) Yazıtı

Suci yazıtı 759 – 760 yıllarında dikilmiş Uygur yazıtıdır. Şine Usu gölü yakınlarında bulunmuştur. Uygur kaganı Moyun Çor (Bayan Çor) için dikilmiştir. Bu yazıtta Taryat Yazıtları ya da Terhin Yazıtlarından da bahsédilmektedir. Taryat/Terhin yazıtları Terhin Irmağı'nıŋ yakınlarında bulunan Orhun alfabesi ile yazılan Uygur yazıtlarıdır. Bu yazıt Uygur kağanı Bayan Çor Kağan tarafından 753-760 arasında taşa işletilmiştir. Yazıtı taşa işleyen kişi ise Böke Tutam'dır.
Сергей Ефимович Малов, Памятники древнетюркской письменности Монголии и Киргизии. М. Л., 1959.
Sergey Yefimoviç Malov, Moğolistan ve Kırgızistan'da Eski Türk Yazıtları, Moskova-Leningrad, 1959.

Ongin Yazıtı

719 – 720 yıllarında Bilge İşbara Tamgan Tarkan adına dikilmiştir. Ongin Irmağı dolaylarında, Koşo Saydam Gölü'nün 160 km güneyinde bulunmuştur. 19 satırdan oluşur.
Сергей Ефимович Малов, Памятники древнетюркской письменности Монголии и Киргизии. М. Л., 1959.
Sergey Yefimoviç Malov, Moğolistan ve Kırgızistan'da Eski Türk Yazıtları, Moskova-Leningrad, 1959.

İhe Hüşotu (Köl İç Çor) Yazıtı

722 yılında dikilmiştir. 29 satırdan oluşmaktadır. Türk Beyi Köl İç Çor’un savaşlardaki yiğitliklerini anlatmaktadır.

Сергей Ефимович Малов, Памятники древнетюркской письменности Монголии и Киргизии. М. Л., 1959.
Sergey Yefimoviç Malov, Moğolistan ve Kırgızistan'da Eski Türk Yazıtları, Moskova-Leningrad, 1959.

Köktürükçe El Yazmaları

Göktürk harfleri sadece taşa kazınmamıştır. Başta eski Uygur Fal kitabı Irk Bitig olmak üzere çok sayıda el yazması da mevcûddur.

8 Mart 2017 Çarşamba

Köktürükçe'de Göktürk'üŋ Yazılışı

Baŋa sürekli gelen "Göktürk" kelimesi Göktürkçede nasıl yazılır?" sorusuna istinâden aşağıdaki açıklamayı yapma ihtiyacı hisséttim:
840 yılından öŋce yazılmış ya da dikilmiş ve bugüne kadar keşfedilmiş yüze yakın anıtıŋ içinde sadece bir kez Kök Türük kelimesine rastladım. O da Köl Tigin yazıtı doğu yüzü, 3üncü satırdadır: "Ekin ara idi oksız Kök Türük ança olurur ermiş" (İkisiniŋ arasında sahipsiz ve teşkilatsız Kök Türük'ler öylece otururlarmış) cümlesini kullanmıştır. Bilge Kagan, burada kendi milleti için Kök Türük kullandıktan soŋra aynı milleti için Türk kelimesi kullanmaya devam étmiştir. Yukarıda bahsettiğim cümle altı mavi çizili olarak ve KökTürük kelimesi kırmızı kare içine alınmış olarak aşağıdaki gibidir: