25 Ağustos 2016 Perşembe

Köktürükçe Hatt Çalışmam : Çentikli Kesik Hattı - 2008

Her hakkı saklıdır. Kaynak göstermek şartıyla kullanabilirsiŋiz.

30 yıldır hatt san'atıyla ve resimle ilgileniyorum. Arab, Latin, Çin, Kore, Moğol hattlarına 30 yıllık süre zarfında çok çalıştım ve her yazı sisteminden farklı şeyler öğrendim. Arab, Latin hatt san'atlarında kesik uçlu kalem tercih édilirken; Çin, Kore, Moğol hatt san'atlarında fırça tercih édiliyor.

Bazıları karmaşık çizgilerle süslenmiş yazıyı hatt zann édiyor. Halbuki gerçek hatt sadeliğiyle étkileyici olandır. Hatt san'atında süsü yazı taşımalı, yazının etrafındaki süslemeler değil. Aksi takdirde yapılan hatt san'atı değil süsleme sanatı olur. Bir hatta, harfler arasında gizli bir beŋzerlik ve ilişki olmalı. Bu beŋzerlik paragrafıŋ tümüne bakıldığında o hattıŋ kimliğini vérecektir.

Orhun abacası, yazıldığı dönemdeki eŋ gelişmiş abacalardan biriydi. O dönemde kullanılan abacalarıŋ çoğu ilkel şekilde yazılıyordu. Mesela bugün mükemmel bir yazıma ulaşmış ve çok sayıda hatt sanatı türü geliştirilmiş Arab yazısı, o dönemlerde çok ilkeldi. Arab harflerinde noktalama henüz o dönemlerde daha kullanılmaya başlanmadığından be=te=tse=nun, cim=ha=hı, dal=tzal, ra=ze, sin=şın, tı=tzı, ayn=ğayn, fe=gaf harflerinden eşit olanlar aynı şekilde yazılırdı. Daha soŋraları noktalar kullanılarak bu harfler ayrıştırıldı. Ama bu da yetmedi, hatasız okunabilmesi için esre, ötre, üstün de bu harflerin üstünde ve altında kullanılmaya başlandı. Kısacası geçen 1400 yıl boyunca Arab abacası hep işlendi ve geliştirildi.
Göktürk abacasını eleştirenler ise bu abacaya haksızlık yaparlar. Zira bu abaca 850 yılından soŋra kullanılmadığından dolayı, soŋ 1300 yıldır işlenmemiş ve geliştirilmemiş olmasına rağmen, 1300 yıl öŋceki haliyle bile günümüz Türkçesini yazmak için yeterlidir. Yani 1300 yıl öŋce bir çok abaca ilkel kurallarla yazılırken Göktürk abacası diğerlerine nazaran çok üstün bir teknolojiyle ve mantıkla tasarlanmış ve kullanılıyordu. Şimdi bu güzel abecemiz için 1300 yıldır yapılmayanı, farklı hatt sanatları geliştirerek onu işlemeyi bir an öŋce gerçeklemeliyiz.

Aşağıda 2008 yılında geliştirdiğim hattı göreceksiŋiz. Geliştirdiğim bu hattaki tipik karakteristik dikey çizgilerin tepesinde sol-yukarı çapraz bir çentiğiŋ olması. Bunu dikey çizgiye sahib olmayan (e)b, (e)d, (e)g, (e)l, (e)r, (a)t, (a)y, ş, iç gibi bu çentiği taşıyabilecek harflere uyguladım. Yazı ayrıca kesik uçlu kalemle yazıldığından bu hatta Çentikli Kesik Hattı adı vérdim.



Aşağıdaki metnde "Türük, Oguz begleri, budun eşiding! Üze tengri basmasar, asra yir telinmeser, Türük budun, ilingin, törüngin kem artatı, udaçı erti? Türük budun ertin, ökün! Bilge Kagan" yazıyor.

1 yorum:

  1. müsaadenizle çalışmalarınızı sitenizi ve adınızı belirterek alıntılamak istiyorum

    YanıtlaSil