KökTürük Adı Hakkında

Tarihte Göktürkler (asıl söylenişiyle Kök Türük) [yükseliş dönemi 551-572, zayıflama dönemi 572-680, tekrar yükseliş dönemi 680-734, yıkılış dönemi 734-745] olarak bildiğimiz atalarımız yazıtlarda kendilerine hep Türk dėmişlerdir. 840 yılından öŋce yazılmış ya da dikilmiş ve bugüne kadar keşf ėdilmiş yüze yakın anıtıŋ içinde sadece bir kez Kök Türük kelimesine rastladım. O da Köl Tigin yazıtı doğu yüzü, 3üncü satırdadır. Bilge Kagan, 47 yaşında (27 Şubat 731'de) kayb ėttiği kardeşi Köl Tigin (ağabeyi Bilge Kagan'dan bir yaş küçüktür) aŋısına diktirdiği yazıtıŋ doğu yüzüne, ataları Bumın Kagan ve İstemi Kagan'ıŋ devleti nasıl kurup Türkleri düzene soktuğunu aŋlatmayla başlar. Dört bir yanla savaşarak doğuda Kadırkan ormanından, batıda Temir Kapı'ya kadar sahipsiz ve teşkilatsız olan Kök Türükleri tanzim ėttiğini aŋlatırken "Ekin ara idi oksız Kök Türük ança olurur ermiş" (İkisiniŋ arasında sahipsiz ve teşkilatsız Kök Türük'ler öylece otururlarmış) cümlesini kullanmıştır. Burada kendi milleti için Kök Türük kullandıktan soŋra aynı milleti için Türk kelimesi kullanmaya devam ėtmiştir. Bunuŋ haricinde okuduğum anıtlarıŋ hiçbirinde Kök Türük kelimesine rastlamadım.
Bilge Kagan, Köl Tigin aŋıtınıŋ içeriğini Köl Tigin'iŋ vefatından soŋra yazmış ve Köl Tigin'iŋ yėğeni Yollıg Tigin'e taşa kazdırarak Köl Tigin aŋıtını 1 Ağustos 732'de diktirmiştir. Soŋra Bilge Kagan kendi aŋıtınıŋ içeriğini yazmış; kendisiniŋ 51 yaşındayken (25 Kasım 734'te) zehirlenmesinden soŋra Yollıg Tigin, yazısını yine taşa kazımış, Bilge Kagan aŋıtı haline getirmiş ve 22 Haziran 735'de dikmiştir. Tonyukuk aŋıtı ise bu aŋıtlardan öŋce 725 yılında dikilmiştir. Bilge Kagan'ıŋ kayınpederi olan Tonyukuk 60 yaşlarında (Bilge Kagan'ıŋ saltanatınıŋ başlangıcına denk gelir) kendi aŋıtınıŋ dikileceği Yukarı Tola vadisinde inzivaya çekilerek hatıralarını yazmıştır. 725 yılında vefatından öŋce bu hatıralar daha soŋra taşa kazınarak abideye dönüştürülmüştür.
Uygurlar 745'de Göktürkleri yıktıktan soŋra 840'lara kadar Göktürk abecesini kullanmağa devam ėtmişlerdir. Uygurlar daha soŋra Soğdlarıŋ abecesini kullanmağa başlamışlardır. Bu abece de bugünkü geleneksel Moŋğol yazısınıŋ ilk hâlini teşkil ėtmektedir.
Tuğrul Çavdar

18 Temmuz 2016 Pazartesi

Dokuz Dilde Bilge Kagan'ıŋ Sabı

Bugün 1995 yılında farklı dillerde hazırladığım, Bilge Kağan'ıŋ meşhûr sözünü buldum. Tabi o zamanlar Google Çeviri yoktu :-) Hattâ doğru düzgün bilgisayar bile yoktu. Veya Japonca gibi dil öğreten kitablar yahud sözlükler. O zamanlar dil öğrenmek büyük emek istiyordu. Bendeki dil merakı dolayısıyla böyle şeyler sık sık hazırlıyordum. İngilizcesini, Arabçasını ve Japoncasını ben çevirdim. Diğer dilleri bilen arkadaşlardan ricâ étmiştim. Çevirilerde hata olursa afvola! Büyütmek için resmi tıklayabilirsiŋiz.

Bilgisayarda yazılmış hâli:

10 Temmuz 2016 Pazar

Düğüm Kitablarım

2008 yılından bu yana dekoratif düğümler yapıyorum. Yaptığım bazı düğümleri bu bağlantıda görebilirsiniz. Elimde düğümleme ile ilgili farklı dillerde çok sayıda sayısal ve basılı kitab var. Basılı kitablarımıŋ bazılarını aşağıda görebilirsiŋiz. Bu kitablarıŋ çoğu sınırlı sayıda basılmış ve günümüzde bulunması zor kitablar (Özellikle Ron Edwards'ıŋ kitabları ve Çince kitablar).