KökTürük Adı Hakkında

Tarihte Göktürkler (asıl söylenişiyle Kök Türük) [yükseliş dönemi 551-572, zayıflama dönemi 572-680, tekrar yükseliş dönemi 680-734, yıkılış dönemi 734-745] olarak bildiğimiz atalarımız yazıtlarda kendilerine hep Türk démişlerdir. 840 yılından öŋce yazılmış ya da dikilmiş ve bugüne kadar keşfédilmiş yüze yakın anıtıŋ içinde sadece bir kez Kök Türük kelimesine rastladım. O da Köl Tigin yazıtı doğu yüzü, 3üncü satırdadır. Bilge Kagan, 47 yaşında (27 Şubat 731'de) kaybéttiği kardeşi Köl Tigin (ağabeyi Bilge Kagan'dan bir yaş küçüktür) aŋısına diktirdiği yazıtıŋ doğu yüzüne, ataları Bumın Kagan ve İstemi Kagan'ıŋ devleti nasıl kurup Türkleri düzene soktuğunu aŋlatmayla başlar. Dört bir yanla savaşarak doğuda Kadırkan ormanından, batıda Temir Kapı'ya kadar sahipsiz ve teşkilatsız olan Kök Türükleri tanzim éttiğini aŋlatırken "Ekin ara idi oksız Kök Türük ança olurur ermiş" (İkisiniŋ arasında sahipsiz ve teşkilatsız Kök Türük'ler öylece otururlarmış) cümlesini kullanmıştır. Burada kendi milleti için Kök Türük kullandıktan soŋra aynı milleti için Türk kelimesi kullanmaya devam étmiştir. Bunuŋ haricinde okuduğum anıtlarıŋ hiçbirinde Kök Türük kelimesine rastlamadım.
Bilge Kagan, Köl Tigin aŋıtınıŋ içeriğini Köl Tigin'iŋ vefatından soŋra yazmış ve Köl Tigin'iŋ yéğeni Yollıg Tigin'e taşa kazdırarak Köl Tigin aŋıtını 1 Ağustos 732'de diktirmiştir. Soŋra Bilge Kagan kendi aŋıtınıŋ içeriğini yazmış; kendisiniŋ 51 yaşındayken (25 Kasım 734'te) zehirlenmesinden soŋra Yollıg Tigin, yazısını yine taşa kazımış, Bilge Kagan aŋıtı haline getirmiş ve 22 Haziran 735'de dikmiştir. Tonyukuk aŋıtı ise bu aŋıtlardan öŋce 725 yılında dikilmiştir. Bilge Kagan'ıŋ kayınpederi olan Tonyukuk 60 yaşlarında (Bilge Kagan'ıŋ saltanatınıŋ başlangıcına denk gelir) kendi aŋıtınıŋ dikileceği Yukarı Tola vadisinde inzivaya çekilerek hatıralarını yazmıştır. 725 yılında vefatından öŋce bu hatıralar daha soŋra taşa kazınarak abideye dönüştürülmüştür.
Uygurlar 745'de Göktürkleri yıktıktan soŋra 840'lara kadar Göktürk abecesini kullanmağa devam étmişlerdir. Uygurlar daha soŋra Soğdlarıŋ abecesini kullanmağa başlamışlardır. Bu abece de bugünkü geleneksel Moŋğol yazısınıŋ ilk hâlini teşkil étmektedir.
Tuğrul Çavdar

2 Ekim 2015 Cuma

Biraz da San'at: Resim Çalışmalarım...

Eskiden çok çizgiroman çizerdim. Ta ki üniversiteyi kazanana kadar. Zor bir bölümü kazandığım için -çok zaman alan- resim çizme çalışmalarımı azaltmıştım. Artık daha da yoğun olduğum için hiç vakit ayıramıyorum. Aşağıda, 17 yaşımdan öñce yapmış olduğum bazı resim ve çizgiromanları göreceksiñiz.

İslamiyetiñ yayılışını añlatan 3 sahîfelik, peygamberimiz döneminde kullanılan kûfî hattla yazdığım resmli añlatım:
 

Dedektif Death adlı çizgiromanım:

Skinoske'yi (Aoy Şiçinosuke) hatırlayan var mı? "Samurayıñ İntikamı". 1986'da her Pazar saat 13'te bizi TRT'ye (o zamanlar sadece o vardı) bağlayan diziniñ kahramanı.


1988 Seul olimpiyatları, Naim Süleymanoğlu 192 kg kaldırırken, o zamanlar 15 yaşımdaydım.


Lisedeyken, hiç silgi kullanmadan, tek seferde çizdiğim, hareketlerini kendim tasarladığım hareket dizisi.

Dünyanın her yerinden savaşçıların bir araya gelerek oluşturduğu bir çetenin hikayesini anlatan,  Ortaokul 3te iken çizdiğim bir çizgiromanın posteri ve ilk iki sayfası. Ne hayal gücüm varmış ama:) 

Yao Lin isimli çizgiromanım. Ortaokul ve lisedeyken uzakdoğu hayranlığım had safhadaydı:)

Ortaokul 2. sınıfta çizdiğim bir çizgiroman. O zamanlar ropido kalemim olmadığı için tükenmez kalemle çizmiştim.

5 yorum: