31 Temmuz 2015 Cuma

K├ÂkT├╝r├╝k├že Hatt ├çal─▒┼čmam : A─č─▒r F─▒r├ža Hatt─▒ - 1993

Her hakk─▒ sakl─▒d─▒r. Kaynak g├Âstermek ┼čart─▒yla kullanabilirsi┼őiz.

30 y─▒ld─▒r hatt san'at─▒yla ve resimle ilgileniyorum. Arab, Latin, ├çin, Kore, Mo─čol hattlar─▒na 30 y─▒ll─▒k s├╝re zarf─▒nda ├žok ├žal─▒┼čt─▒m ve her yaz─▒ sisteminden farkl─▒ ┼čeyler ├Â─črendim. Arab, Latin hatt san'atlar─▒nda kesik u├žlu kalem tercih ├ędilirken; ├çin, Kore, Mo─čol hatt san'atlar─▒nda f─▒r├ža tercih ├ędiliyor.

Baz─▒lar─▒ karma┼č─▒k ├žizgilerle s├╝slenmi┼č yaz─▒y─▒ hatt zann ├ędiyor. Halbuki ger├žek hatt sadeli─čiyle ├ętkileyici oland─▒r. Hatt san'at─▒nda s├╝s├╝ yaz─▒ ta┼č─▒mal─▒, yaz─▒n─▒n etraf─▒ndaki s├╝slemeler de─čil. Aksi takdirde yap─▒lan hatt san'at─▒ de─čil s├╝sleme sanat─▒ olur. Bir hatta, harfler aras─▒nda gizli bir be┼őzerlik ve ili┼čki olmal─▒. Bu be┼őzerlik paragraf─▒┼ő t├╝m├╝ne bak─▒ld─▒─č─▒nda o hatt─▒┼ő kimli─čini v├ęrecektir.

Orhun abacas─▒, yaz─▒ld─▒─č─▒ d├Ânemdeki e┼ő geli┼čmi┼č abacalardan biriydi. O d├Ânemde kullan─▒lan abacalar─▒┼ő ├žo─ču ilkel ┼čekilde yaz─▒l─▒yordu. Mesela bug├╝n m├╝kemmel bir yaz─▒ma ula┼čm─▒┼č ve ├žok say─▒da hatt sanat─▒ t├╝r├╝ geli┼čtirilmi┼č Arab yaz─▒s─▒, o d├Ânemlerde ├žok ilkeldi. Arab harflerinde noktalama hen├╝z o d├Ânemlerde daha kullan─▒lmaya ba┼članmad─▒─č─▒ndan be=te=tse=nun, cim=ha=h─▒, dal=tzal, ra=ze, sin=┼č─▒n, t─▒=tz─▒, ayn=─čayn, fe=gaf harflerinden e┼čit olanlar ayn─▒ ┼čekilde yaz─▒l─▒rd─▒. Daha so┼őralar─▒ noktalar kullan─▒larak bu harfler ayr─▒┼čt─▒r─▒ld─▒. Ama bu da yetmedi, hatas─▒z okunabilmesi i├žin esre, ├Âtre, ├╝st├╝n de bu harflerin ├╝st├╝nde ve alt─▒nda kullan─▒lmaya ba┼čland─▒. K─▒sacas─▒ ge├žen 1400 y─▒l boyunca Arab abacas─▒ hep i┼člendi ve geli┼čtirildi.
G├Âkt├╝rk abacas─▒n─▒ ele┼čtirenler ise bu abacaya haks─▒zl─▒k yaparlar. Zira bu abaca 850 y─▒l─▒ndan so┼őra kullan─▒lmad─▒─č─▒ndan dolay─▒, so┼ő 1300 y─▒ld─▒r i┼členmemi┼č ve geli┼čtirilmemi┼č olmas─▒na ra─čmen, 1300 y─▒l ├Â┼őceki haliyle bile g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesini yazmak i├žin yeterlidir. Yani 1300 y─▒l ├Â┼őce bir ├žok abaca ilkel kurallarla yaz─▒l─▒rken G├Âkt├╝rk abacas─▒ di─čerlerine nazaran ├žok ├╝st├╝n bir teknolojiyle ve mant─▒kla tasarlanm─▒┼č ve kullan─▒l─▒yordu. ┼×imdi bu g├╝zel abecemiz i├žin 1300 y─▒ld─▒r yap─▒lmayan─▒, farkl─▒ hatt sanatlar─▒ geli┼čtirerek onu i┼člemeyi bir an ├Â┼őce ger├žeklemeliyiz.

1993 y─▒l─▒nda okul ├žantama yap─▒┼čt─▒rmak i├žin Bilge Kagan'─▒┼ő me┼čh├╗r s├Âz├╝n├╝ ("├ťstten g├Âk ├ž├Âkmese, alttan yer delinmese, T├╝rk Milleti, ili┼ői, t├Âre┼ői kim bozabilir") kendim geli┼čtirdi─čim hatt san'at─▒yla yazd─▒m:

Bu hatt─▒ geli┼čtirirken ├çin hatt san'at─▒n─▒┼ő Kai-┼×u ( ŠąĚ ŠŤŞ ) tarz─▒ndan esinlendim. Kai-┼×u ├çin hatt─▒n─▒ k├╝├ž├╝kl├╝─č├╝mden beri ├žal─▒┼č─▒yordum.

Kai-┼×u (ŠąĚŠŤŞ) hatt─▒ndan ├Ârnekler:

Bu Kai-┼×u hatt─▒, K├╝l Tigin yaz─▒t─▒n─▒┼ő ├çince y├╝z├╝n├╝┼ő ba┼čl─▒─č─▒nda da kullan─▒lm─▒┼čt─▒:

G├Âkt├╝rk├že normalde ta┼ča kaz─▒nd─▒─č─▒ i├žin hep ├žizgi yaz─▒ olarak d├╝┼č├╝n├╝lm├╝┼čt├╝ ve o zamana dek kimseni┼ő akl─▒na G├ÂkT├╝rk├že'yi g├╝zel yazmak gelmemi┼čti. Kai-┼×u'dan esinlenerek geli┼čtirdi─čim G├Âkt├╝rk├že hatt─▒na, f─▒r├žayla yaz─▒labildi─či ve dolay─▒s─▒yla a─č─▒r bir g├Âr├╝n├╝me sahib oldu─ču i├žin A─č─▒r F─▒r├ža Hatt─▒ ad─▒n─▒ v├ęrdim.

A─č─▒r f─▒r├ža hatt─▒yla "T├╝rk"

Bu hatt─▒┼ő tasar─▒m a┼čamalar─▒:

A─č─▒r f─▒r├ža hatt─▒n─▒ bilgisayar fontuna da d├Ân├╝┼čt├╝rd├╝m: "Tu─črul ├çavdar 2017". A┼ča─č─▒daki ba─člant─▒dan indirebilirsi┼őiz:

27 Temmuz 2015 Pazartesi

K├Âkt├╝r├╝k├že Yaz─▒m Sistemini G├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesine Uyarlama ├çal─▒┼čmalar─▒

Her hakk─▒ sakl─▒d─▒r 2015. Kaynak g├Âstermek ┼čart─▒yla kullanabilirsi┼őiz.
Orhun abacas─▒, yaz─▒ld─▒─č─▒ d├Ânemdeki e┼ő geli┼čmi┼č abacalardan biriydi. O d├Ânemde kullan─▒lan abacalar─▒┼ő ├žo─ču ilkel ┼čekilde yaz─▒l─▒yordu. Mesela bug├╝n m├╝kemmel bir yaz─▒ma ula┼čm─▒┼č ve ├žok say─▒da hatt sanat─▒ t├╝r├╝ geli┼čtirilmi┼č Arab yaz─▒s─▒, o d├Ânemlerde ├žok ilkeldi. Arab harflerinde noktalama hen├╝z o d├Ânemlerde daha kullan─▒lmaya ba┼članmad─▒─č─▒ndan be=te=tse=nun, cim=ha=kh─▒, dal=tzal, ra=ze, sin=┼č─▒n, t─▒=tz─▒, ayn=─čayn, fe=qaf harflerinden e┼čit olanlar ayn─▒ ┼čekilde yaz─▒l─▒rd─▒. Daha so┼őralar─▒ noktalar kullan─▒larak bu harfler ayr─▒┼čt─▒r─▒ld─▒. Ama bu da yetmedi, hatas─▒z okunabilmesi i├žin esre, ├Âtre, ├╝st├╝n de bu harflerin ├╝st├╝nde ve alt─▒nda kullan─▒lmaya ba┼čland─▒. K─▒sacas─▒ ge├žen 1400 y─▒l boyunca Arab abacas─▒ hep i┼člendi ve geli┼čtirildi.

G├Âkt├╝rk abacas─▒n─▒ ele┼čtirenler ise bu abacaya haks─▒zl─▒k yaparlar. Zira bu abaca 840 y─▒l─▒ndan so┼őra kullan─▒lmad─▒─č─▒ndan dolay─▒, so┼ő 1300 y─▒ld─▒r i┼členmemi┼č ve geli┼čtirilmemi┼č olmas─▒na ra─čmen, 1300 y─▒l ├Â┼őceki haliyle bile g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesini yazmak i├žin ┼ča┼č─▒rt─▒c─▒ derecede yeterlidir. Yani 1300 y─▒l ├Â┼őce bir ├žok abaca ilkel iken G├Âkt├╝rk abacas─▒ di─čerlerine nazaran ├žok ├╝st├╝n bir teknolojiyle ve mant─▒kla tasarlanm─▒┼č ve atalar─▒m─▒z taraf─▒ndan kullan─▒l─▒yordu.

Daha ├Â┼őce de bahs├ętti─čim gibi, bu blo─ču as─▒l kurma amac─▒m, G├ÂkT├╝rk├že'ni┼ő internette ya┼ől─▒┼č ├Â─čretilmesi/├Â─črenilmesi ve gittik├že yayg─▒nla┼čan bilgi kirlili─čidir. Kimileri ise bilerek ya da bilmeyerek G├ÂkT├╝rk├že'yi g├╝ncel h├óle getireyim derken G├ÂkT├╝rk├že'ni┼ő ├Âz iml├ó kurallar─▒n─▒ y─▒kmaktad─▒r. G├ÂkT├╝rk├že'ni┼ő ├Âz kurallar─▒yla bug├╝nk├╝ T├╝rk├žemiz ve i├žindeki yabanc─▒ kelimeler a┼ča─č─▒daki b├ę┼č kurala uyularak rahatl─▒kla yaz─▒labilir. Dilimize girmi┼č olan yabanc─▒ kelimeleri yazabilmek i├žin G├Âkt├╝rk abacas─▒n─▒ bug├╝ne uyarlamak yerine, yabanc─▒ kelimeleri G├Âkt├╝rk abacas─▒yla yaz─▒labilecek ┼čekilde dilimize uyarlamal─▒y─▒z. B├Âylece G├Âkt├╝rk abacas─▒n─▒ korumu┼č oluruz. Mesel├ó Japonlar, ├çinliler b├Âyle yapmaktad─▒r.
  1. G├ÂkT├╝rk alfabesi ├Âzde b├╝y├╝k ├╝nl├╝ uyumunu koruyacak ┼čekilde geli┼čtirilmi┼čtir. O devirde hemen hemen t├╝m kelimeler b├╝y├╝k ├╝nl├╝ uyumuna uymaktayd─▒. Halbuki g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesinde ├╝nl├╝ uyumuna uymayan ├žok say─▒da yabanc─▒ kelime vard─▒r. Mesela "balet" kelimesi. Buradaki "l", ├Ân├╝ndeki "a"ya bak─▒l─▒p "kal─▒n l" ile mi, ard─▒ndaki "e"ye bak─▒l─▒p "ince l" ile mi yaz─▒lacakt─▒r? Elbette ki kal─▒n l, ├ž├╝nk├╝ G├ÂkT├╝rk├že'de ├╝ns├╝z harfler kendisinden ├Â┼őceki ├╝nl├╝ye g├Âre se├žilirler. T├╝m yabanc─▒ kelimelerde bu kural uygulanabilir. Baz─▒lar─▒ hece mant─▒─č─▒yla giderek ba-let ┼čeklinde okundu─čundan "l" ni┼ő ince yaz─▒lmas─▒ gerekti─čini s├Âyl├╝yor. Bu g├Âr├╝┼č do─čru de─čildir. G├Âkt├╝rk yaz─▒s─▒ hece mant─▒─č─▒yla yaz─▒lm─▒yor. Mesela "araba" kelimesi G├Âkt├╝rk harfleriyle "ar-ab-a" ┼čeklinde yaz─▒l─▒yor ki bu hece mant─▒─č─▒na uymuyor. Hece mant─▒─č─▒n─▒ savunanlar─▒┼ő d├ędi─či do─čru olsayd─▒ "a-ra-ba" ┼čeklinde yaz─▒l─▒rd─▒, kelime ba┼člar─▒ndaki sesliler yaz─▒l─▒rd─▒, kelime so┼őlar─▒ndaki sesliler yaz─▒lmazd─▒ ve sessiz harfler kendilerinden so┼őraki sesliyi ta┼č─▒rlard─▒ (halbuki G├Âkt├╝rk├že'de kendilerinden ├Â┼őceki sesliyi ta┼č─▒yorlar).
  2. G├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesinde olan f, v, h, j, c, ─č harfleri G├ÂkT├╝rk├že'de yoktu. Yerlerine p, b, k, ├ž kullan─▒l─▒yordu (hangi yerine kang─▒, hatun yerine katun, ev yerine eb gibi). G├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesinde f, v, h, j, c, ─č i├žin kimilerini┼ő yapt─▒─č─▒ gibi harf uydurma─ča gerek yoktur. Zira o zaman G├ÂkT├╝rk├že'ni┼ő safl─▒─č─▒n─▒ bozmu┼č oluruz. Yine bu harfleri yerine fp, vb, hk, j/c├ž, ─čg kullan─▒ld─▒─č─▒nda okuyucu kolayl─▒kla a┼őlayacakt─▒r. Zira biz kelimeleri harf harf okumay─▒z, kelimeyi beynimizde ezberleriz. G├ÂkT├╝rk harfleriyle "Karita" yaz─▒l─▒rsa kolayl─▒kla harita oldu─ču a┼őla┼č─▒l─▒r (├ž├╝nk├╝ karita diye bir ┼čey yoktur) veya "avlanmak", G├ÂkT├╝rk├ženi┼ő mevcut harfleriyle "ablanmak" ┼čeklinde yaz─▒labilir, Zaten K├ÂkT├╝r├╝k├žesi ablan- d─▒r. Bak─▒┼ő─▒z: http://kok-turk.blogspot.com/2017/09/b-v.htmlhttp://kok-turk.blogspot.com/2017/09/d-y.htmlhttp://kok-turk.blogspot.com/2016/06/gg-v-y.html.
  3. Bir ├Â┼őceki maddeye ek olarak, G├Âkt├╝rk├žedeki ├ž harfini ayn─▒ zamanda c olarak kullanma─ča al─▒┼č─▒─č─▒z ama j olarak kullanma─ča al─▒┼č─▒k de─čiliz. Bundan dolay─▒ j harfini birle┼čik harflerde kullan─▒rken a┼ča─č─▒daki ayr─▒m─▒ ├Âneriyoruz:
  4. ├ľzellikle Arab├ža k├Âkenli kelimelerde iki ├╝nl├╝ ardarda gelmektedir. "Saat", "vaiz", "dair", "Suat". G├ÂkT├╝rk├že'de kelime i├žinde a, e yaz─▒lmaz; di─čer ├╝nl├╝ler duruma g├Âre (bak─▒┼ő─▒z: http://kok-turk.blogspot.com.tr/2015/04/gokturk-harflerini-kullanm-klavuzu.html, madde: 3-7) yaz─▒lmaz. Ama iki ├╝nl├╝ pe┼čpe┼če geldi─činde her iki ├╝nl├╝ de yaz─▒lmal─▒d─▒r. Yoksa "saat" yerine "sat", "dair" yerine "dar", "Suat" yerine "sut" okunur.
  5. G├ÂkT├╝rk├že'de ekler, ilk heceye veya bir ├Â┼őceki heceye bak─▒lmaks─▒z─▒n hep ayn─▒ ┼čekilde yaz─▒lm─▒┼čt─▒r. Baz─▒ eklerde ├╝nl├╝ler her zaman d├╝┼čm├╝┼č, baz─▒ eklerde ├╝nl├╝ler yaz─▒lm─▒┼čt─▒r. Kelimeni┼ő k├Âk├╝ ne olursa olsun yaz─▒m ┼čekli korunmu┼čtur. G├Âkt├╝rk├že'de o/u-─▒-a veya ├Â/├╝-i-e gibi ├╝nl├╝leri┼ő hepsini birden kapsayacak uzunlukta bir k├Âk kelime yokken g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesinde vard─▒r. http://kok-turk.blogspot.com.tr/2015/04/gokturk-harflerini-kullanm-klavuzu.html adresindeki 7. madde G├Âkt├╝rk yaz─▒tlar─▒nda k├Âk kelimelerde uyulan bir kurald─▒r. Ama g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesinde ├Ârne─čin 4. hecenin ├╝nl├╝s├╝n├╝ ilk heceye g├Âre belirlersek kelime yanl─▒┼č okunabilir. Bundan dolay─▒ 7. madde uygulan─▒rken ilk heceye de─čil, bir ├Â┼őceki heceye bak─▒l─▒rsa o heceni┼ő ├╝nl├╝s├╝ daha kolay tahmin ├ędilebilir. ├ç├╝nk├╝ kelime uzunsa ve kelime boyunca farkl─▒ ├╝nl├╝ler varsa, bir hecedeki ├╝nl├╝y├╝ ├Â┼ő├╝ndeki hangi hecedeki ├╝nl├╝ye g├Âre yazaca─č─▒z, ├Â┼ődeki hangi heceler so┼őraki heceleri┼ő ├╝nl├╝lerini kontrol edecek? Bunu┼ő i├žin ├ę┼ő kolay yol, bir hecedeki ├╝nl├╝leri yazarken kendisine ├ę┼ő yak─▒n ├Â┼ődeki heceye bakmakt─▒r. Mesela, "komandonu┼ő" kelimesine bak─▒ld─▒─č─▒nda ortadaki "a" t├╝m kelimedeki ├╝nl├╝ safl─▒─č─▒n─▒ (o, u) bozmu┼čtur. Bundan dolay─▒ komndon┼ő ┼čeklinde yaz─▒lmal─▒d─▒r. K─▒rm─▒z─▒ o'yu ilk hecedeki o dan dolay─▒ yazmazsak, "kumandan─▒┼ő" ┼čeklinde de okunabilir. Ba┼čka ├Ârnek "otomasyon", otmsyon ┼čeklinde yaz─▒lmal─▒d─▒r. So┼ő hecedeki o, bir ├Â┼őceki hecede a oldu─ču i├žin yaz─▒lm─▒┼čt─▒r.
Sadece bu b├ę┼č kural─▒ dikkate alarak, G├ÂkT├╝rk├že'ni┼ő mevcud 38 harfiyle ve o zamanki yaz─▒ sistemiyle g├╝n├╝m├╝z T├╝rk├žesi %100 yaz─▒labilir.

23 Temmuz 2015 Per┼čembe

T├╝rkleri┼ő Mill├« Abecesi Yok Diyenlere...

So┼ő zamanlarda mealesef "T├╝rkleri┼ő mill├« alfabeleri olmam─▒┼čt─▒r, alfabeyi hep oradan buradan ald─▒k, kulland─▒k" ┼čeklinde s├Âylemler oluyor.

T├╝rkler ┼čimdiye kadar 13 alfabe kullanm─▒┼člard─▒r (kaynak: Talat Tekin, "Tar├«h boyunca T├╝rk├že'ni┼ő Yaz─▒m─▒", Simurg, Ankara, 1997). Bunlardan s├ódece bir tanesi T├╝rklere aiddir ve o da G├ÂkT├╝rk alfabesidir. Talat Tekin kitab─▒nda ┼č├Âyle der:
"T├╝rk├že'ni├▒ yaz─▒m─▒ i├žin T├╝rklerce kullan─▒lm─▒┼č olan ilk alfabe, bug├╝nk├╝ bilgilerimize g├Âre, Bat─▒da eski T├╝rk runik yaz─▒s─▒, bizde ise G├ÂkT├╝rk alfabesi olarak bilinen ├ęn eski T├╝rk yaz─▒s─▒d─▒r. Bu yaz─▒n─▒┼ő bat─▒da runik s─▒fat─▒ ile nitelendirilmesini┼ő sebebi, harflerini┼ő eski ─░skandinav kit├óbelerinde kullan─▒lm─▒┼č olan ve genellikle runik alfabe diye adland─▒r─▒lan yaz─▒n─▒┼ő harflerine be┼őzemesidir."

─░skandinav ├╝lkeleri runik yaz─▒y─▒ (Futhark alfabesi) M. S. 150-700 aras─▒nda kullanm─▒┼člard─▒r ve daha so┼őra bug├╝nk├╝ Latin alfabesine ge├žmi┼člerdir. Bu yaz─▒y─▒ soldan sa─ča yaz─▒yorlard─▒. Harflerde dairesel (oval) hatlar yoktu.

O d├Ânemde ─░skandinav ├╝lkelerinden ├žok uzakta ya┼čayan T├╝rkler ise, g├╝n├╝m├╝ze kadar varl─▒─č─▒n─▒ koruyan eserleri M. S. 700lerde yazm─▒┼č olsalar bile bu yaz─▒y─▒ M. ├ľ. 200lerden itibaren kullanma─ča ba┼člam─▒┼člard─▒ ve T├╝rkler yaz─▒lar─▒n─▒ hep sa─čdan sola yazm─▒┼člard─▒r. Abacada ise dairesel (oval) hatl─▒ harfler vard─▒.

├ľyle ki T├╝rk yaz─▒s─▒n─▒ Avrupa'ya ta┼č─▒yan Attila M. S. 400lerde Szekel Rovasiras runik alfabesini┼ő temelini atm─▒┼č ve bu yaz─▒ Macarlar taraf─▒ndan 1850lere kadar kullan─▒lm─▒┼čt─▒r ki bu yaz─▒ da sa─čdan sola yaz─▒l─▒rd─▒.

Hem G├ÂkT├╝rk Alfabesinden t├╝redi─či bilim d├╝nyas─▒nca kabul edilen Macar Szekel-Rovasiras yaz─▒s─▒ hem de G├ÂkT├╝rk yaz─▒s─▒ sa─čdan sola yaz─▒l─▒rken, ─░skandinav ├╝lkelerinin kulland─▒─č─▒ Futhark yaz─▒s─▒ soldan sa─ča yaz─▒l─▒yordu. Macar ve G├ÂkT├╝rk harflerini┼ő, iddia edildi─či gibi ─░skandinav runik (Futhark) harflerine be┼őzemedi─či a┼ča─č─▒daki ┼čekillerden rahatl─▒kla g├Âr├╝lebilmektedir.
Ve ayr─▒ca G├ÂkT├╝rk alfabesine dikkat edilirse:
  • eb (ev) harfini┼ő ├žad─▒ra, eve be┼őzedi─či
  • el harfini┼ő ele be┼őzedi─či
  • er harfini┼ő kollar─▒n─▒ a├žm─▒┼č erke─če be┼őzedi─čini
  • at harfini┼ő at─▒┼ő ├Â┼őden g├Âr├╝n├╝m├╝ne be┼őzedi─čini
  • ay harfini┼ő hil├óle ve yaya be┼őzedi─či
  • ok harfini┼ő oka be┼őzedi─či
  • en harfini┼ő merdivene (enmek) be┼őzedi─či
  • as harfini┼ő as─▒l─▒ silaha be┼őzedi─či
  • and harfini┼ő k├óseye damlat─▒lm─▒┼č ├╝├ž damlaya be┼őzedi─či (eski T├╝rkler and i├žmek i├žin bir k├óse k─▒m─▒za kanlar─▒n─▒ damlat─▒rlard─▒)
  • es harfini┼ő s├╝┼őg├╝ye (s├╝┼ő├╝g = m─▒zrak) be┼őzedi─či g├Âr├╝lmektedir.
Yani G├ÂkT├╝rk harflerini┼ő baz─▒lar─▒ T├╝rk├že kelimelerden t├╝remi┼čtir. G├ÂkT├╝rkler bu alfabeyi geli┼čtirirken runik diye bir iddialar─▒ yoktu. G├ÂkT├╝rkler genelde bu yaz─▒y─▒ ├žeki├ž ve ├živi ile ta┼ča yazd─▒lar ve d├╝z hatl─▒ harfler ta┼ča daha kolay yaz─▒labildi─či i├žin harfler d├╝z hatl─▒ se├žilmi┼čtir. Yoksa G├ÂkT├╝rk alfabesine runik diyenler Talat Tekin'i┼ő de belirtti─či gibi bat─▒l─▒lard─▒r. Onlar her d├╝z hatl─▒ harf tipine runik harf demi┼člerdir.

Hepsinden ├Ânemlisi, G├Âkt├╝rk yaz─▒ sistemi ├╝nl├╝ uyumunu koruyan bir yaz─▒ sistemidir. Yani ├╝nl├╝ uyumuna uymayan (T├╝rk├že olmayan yabanc─▒) kelimeler G├ÂkT├╝rk alfabesiyle ├žok zor yaz─▒l─▒r. Do─čal yap─▒s─▒ ├╝nl├╝ uyumuna uyan T├╝rk├že kelimeler ise G├ÂkT├╝rk alfabesiyle ├žok rahat yaz─▒l─▒r. Bat─▒n─▒┼ő runik yaz─▒s─▒nda ├╝nl├╝ uyumu diye bir mant─▒k yoktur!

Bunca ger├že─či ink├ór edip T├╝rkleri┼ő mill├« alfabesi yoktur diyenlere duyurulur!