11 Nisan 2015 Cumartesi

KökTürük Harfleriniŋ Yazım Kılavuzu

Bugüne kadar Göktürk harfli 568'den fazla yazıt bulunmuştur. Bu yazıtlar içerisinde yazım kurallarınıŋ éŋ olgunlaşmış olanları Bilge Kagan ve Kül Tigin yazıtlarıdır. Tonyukuk yazıtlarında da kurallar olgun olmasına rağmen hatalar vardır. Aşağıdaki yazım kuralları Bilge Kagan ve Kül Tigin yazıtlarını temel alarak 1988'den bu yana olan bilgi birikimimle dérleyerek özet hâline getirdim. Bu yazım kuralları genellikle uyulan kurallardır. Buradaki genellikle kelimesi %95 - %70 aŋlamındadır. 1300 yıl öŋcesini düşünürsek, o zamanki yazıcılarıŋ bilgi seviyesi ve yazım bilgisi kişiden kişiye değişmektedir. Dolayısıyla o devirlerdeki yazılarda istisnâlarıŋ ve hatalarıŋ olması çok doğaldır. Aşağıdaki kurallar genelde uyulmuş olan kurallardır.

Her hakkı saklıdır 2015. Kaynak göstermek şartıyla kullanabilirsiŋiz.
 
 
 
 
 
 

7. maddeyi teyid éden:
Talat Tekin, "Orhon Yazıtları", Türk Dil Kurumu Yayınları, 5. Baskı, Ankara 2014.

19. maddeyi teyid éden:
Talat Tekin, "Tarih Boyunca Türkçenin Yazımı", Türk Dilleri Araştırmaları Dizisi: 19, Ankara, Simurg, 1997.









27 yorum:

  1. Çok güzel begendim ama ben nasıl öğrenebilirim

    YanıtlaSil
  2. sesli harfler, günümüzdeki alfabede yazdığımız gibi yazılmalıdır

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Göktürkçe'nin kendisine göre bir yazım sistemi vardır. Bunu ne siz ne ben kafama göre değiştiremem. Göktürkçe'yi Göktürkçe yapan sadece Runik harfleri değil, aynı zamanda bu yazım sistemidir. Yoksa sadece latin harflerini değiştirip sağdan sola yazmakla Göktürkçe'nin tadını alamazsınız. Bugün Arap, İbrani ve bir çok alfabenin seslileri yazımla ilgili kuralları vardır. Sadece Latin harflerinde her sesli yazılır. Sizin dediğiniz gibi yapılırsa, Göktürk alfabesinin özünden ayrılıp Latin harflerinden pek farkı kalmaz. Ayrıca Göktürkçe'de sesli harflerin yazılıp yazılmaması, sadece Türkçe'de olan büyük ünlü uyumuna göre yapılır. Her zaman seslileri yazarsak iki tür sessize (kalın ve ince) ne gerek kalır?
      Sonuç olarak Göktürk Alfabesini Göktürk alfabesi yapan:
      1- Runik harfleri
      2- Büyük ünlü uyumuna uyan yazı sistemi ve kalın/ince sessizlere sahip oluşu
      3- Sağdan sola yazılışıdır.

      Sil
    2. Göktürk damgaları "runik" değildir.

      Sil
  3. merhaba, Oğlumun ismi CAN bazı yazılarda ortadaki A'yı yazıyorlar. Sizin yazılarınızda kelimelerin başı ve ortasındaki A harfi yazılmaz diye okudum. Bu konuda doğrusu nasıl söyler misiniz?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Kalın n önünde zaten a harfini barındırır. Dolayısıyla Ç + (a)N olmak üzere 2 harfle yazılır. Çeviricimizde görebilirsiniz nasıl yazıldığını. Kalın harfler önündeki a yı, ince harfler önündeki e yi zaten içerdiği için kelime başında ve ortasında a/e yazılmaz. Sonda yazılır, çünkü sondaki harfi takip eden sessiz yok.

      Sil
    2. Merhaba, KAAN ve KAN' ın yazılımı aynı oluyor o zaman doğru mu anladım?

      Sil
  4. Yukardaki ve diger sayfalarinizdaki degerli bilgileri ve tespitlerinizi(resim formatinda olanlar) pdf formatinda indirebilecegimiz bir sekilde paylasirsaniz memnun olurum.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu sitede bulacağıŋız herşeyiŋ altında 30 yıllık emek yatıyor. Özellikle internette telif haklarına riayet étmeden ve kaynak vermeden sayısız kopyalama yapılıyor. Daha geçenlerde 6 ayda tasarlayıp geliştirdiğim fontu, facebookta onkan (ona alkan) diye biriniŋ sanki kendi tasarlamış gibi paylaştığını gördüm. Maalesef çok terbiyesiz, edebsiz var!

      Sil
  5. Sayın Hocam Ben Ona Alkan. Bu iletinizi bir arkadaş facebooktan yeni gönderdi bu vesile ile haberdar oldum ama baya baya geç olmuş.
    Öncelikle sizin çalışmalarınızın büyük hayranı ve takipçisiyim programlarınızı severek kullanıyorum ve göktürkçe sevdalılarına severek öneriyorum linkinizi veriyorum. Ktü deki bu konudaki çalışmalarınızı elimden geldiğince netten takip etmeye çalışıyorum.
    Konuya gelirsek hocam bir yanlış anlaşılmadan kaynaklandığını düşünüyorum. Evet benim tasarımlarım var ve facebookta kurmuş olduğum grupta tasarım aşamalarıyla birlikte görselleri paylaşıyorum. ve mümkün olduğunca bana ait değilse kaynak belirtmeye çalışıyorum. Sizin ise kalın fırça hattı fontunuz üzerinde bir geliştirme denemem vardı onuda üzerine beyaz noktalar ekleyerek efektlemeye çalışmıştım. Paylaşım yaptımmı hatırlamıyorum diyeceğim Sizin buradaki vurgunuzdan paylaşım yaptığımı anlıyorum ama sadece görsel paylaşım kimseye bu font benim diyip font vermedim isteyene link attım buradan indirin diye.Ama dediğim gibi benim olmayanları sahiplenmek gibi bir huyum yok hocam size buradan mesajda atmıştım fontlar konusunda yardım istemek için ama dönüşte olmamıştı. Şimdi bu konuda bir yanlış anlaşılma olduğunu düşünüyorum. osmanalkan@gumushane.edu.tr e postam iletişim kurabilirseniz yanlış anlaşılmayı gidermek isterim. Bu sıkıntılar yüzünden kendi tasarımlarımı sevdiğim bir kaç arakdaşım dışında kimseye veremedim. Sizi gayet iyi anlıyorum ve bu sorunu düzeltmek istiyorum. Şimdiden teşekkür ederim. Font programına hakim olmam 2 yılımı almıştı sırf kendi tasarımlarımı üretebilmek için başkasının emeğini çalmak için değil.

    YanıtlaSil
  6. Bu yorum yazar tarafından silindi.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Teşekkür éderim. Kitabıŋızıŋ adı nedir?

      Sil
    2. Bu yorum yazar tarafından silindi.

      Sil
    3. Tavsiyem kuralları Word de yazıp, resm olarak kaydetmeŋizdi. Yazı olunca insanlar kopyalayıp kaynak vérmeden yapıştırıyor. Ben bunu engellemek için resm olarak buraya koydum. Ama siz benim kurallarımı yazarak yine kopyalanır hale getirdiŋiz. Sitenizde kendi kurallarınızı yazın, benimkileri yazmayıŋ. Benim kurallarıŋ bilinmesini istiyorsaŋız baŋa link vérirsiŋiz.

      Sil
    4. Bu yorum yazar tarafından silindi.

      Sil
    5. Lütfen, memnun olurum. Benim yukarıda resim içerisinde verdiğim bilgiyi sizin kopyalanabilir metne dönüştürüp yayınlamanızı istemiyorum. Nedenini anlattım.

      Sil
    6. Bu yorum yazar tarafından silindi.

      Sil
    7. Evet beni rahatsız éden: kopyalanabilir olması. İnsanlar metni kopyalayıp başka yérlere anonim olarak yapıştıracak, o kadar emeğimiz isimsiz, atıfsız kalacak. Lütfen doğrudan kaldırıŋız.

      Sil
  7. hocam öncelikle sizi tebrik ederim....bir sorum var Bu göktürk abecesini facebook youtube gibi sosyal medya sitelerinde nasıl kullanabiliriz....yorumlarımı bu abece ile yazmayı düşünüyorum millet bu abeceye alışsın....
    𐰴𐰖𐰺𐰞𐰃∶𐰏𐰇𐰤𐰠𐰼∶𐰓𐰃𐰠𐰼𐰢・ ・ ・

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. E yazmışsınız işte. Aynen bu şekilde facebook, youtube platformlarında yazabilirsiniz.

      Sil
  8. Hocam, haaaarika bir çalışma. Tebrikler ve emeğiniz için teşekkürler.

    yanlız iki sorum var....çeviride "Beşiktaş" 𐰋𐰃𐱁𐰚𐱃𐱁 olarak çıkarken, google resimlerde bu şekilde 𐰋𐱁𐰃𐰚𐱃𐱁 yazılıyor. Hangisi doğru Hocam?

    ...ve ... 𐰴𐰺𐰀∶𐰴𐰺𐱃𐰞 bu kara kartal demek mi?

    Tskkler.

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba, Bėşik'teki ė kapalıdır. Onuŋ üçün 𐰋𐰃𐱁𐰚 şeklinde yazılmalıdır. 𐰋𐱁𐰃𐰚 yaŋlıştır. Dolayısıyla doğru olan 𐰋𐰃𐱁𐰚𐱃𐱁 dır. Sözcükleri birleşik yazma âdeti Latin harflerine geçtikten soŋra başladı. 1928'den öŋce Bėşik Taş ı ayrı yazardık. Bu durumda 𐰋𐰃𐱁𐰚∶𐱃𐱁 olur. Kara Kartal yazdığıŋız gibidir, yani 𐰴𐰺𐰀∶𐰴𐰺𐱃𐰞.

      Sil
  9. Sağolun Hocam,
    başarıların devam etmesini diliyorum.

    YanıtlaSil
  10. Hocam Gök Türk yazıtlarında okurken çoğul eklerine denk gelmedim. Bir iki oguşum şeklinde çoğul anlatım şekline denk geldim. Fakat bugünkü Türkçedeki gibi lar/ler veya benzeri bir çoğul ekine denk gelmedim. Varsa da ben farketmedim. Gök Türkçe de çoğul yapma şekli ve ekleri var mıdır ve nasıl yazılmışlardır?

    YanıtlaSil
    Yanıtlar
    1. Bu sorunun cevabı burada anlatılacak kadar kısa değil. Rıdvan Öztürk'ün Köktürkçe El Kitabı sayfa 30-31 de anlatılıyor.

      Sil