3 Şubat 2015 Salı

Geŋizcil Ŋ

Türkçe'de aslında iki n harfi vardır. Biri bildiğimiz n, diğeri geŋizcil ŋ (veya nazal ŋ). Geŋizcil ŋ KökTürükçe'de ve Osmanlıca'da farklı harfle yazılıyordu, tâ ki 1 Kasım 1928'de Latin harflerine geçinceye kadar. Bu tarihten itibaren her iki n sesini de aynı harflerle yazmağa başladık. Aşağıda, 1994 yılında kendim oluşturduğum ve sürekli güncellediğim, nazal n ile yazılan Türkçe kelimeleriŋ listesini bulacaksıŋız.

Her hakkı saklıdır 2015. Kaynak göstermek şartıyla kullanabilirsiŋiz.

19 yorum:

  1. Bizim aslımız yörük bu nazal n'yi atalarımız bizden daha çok kullanıyordu biz de kullanıyoruz. Ama Öz Türkçemizde bu kadar yeri olduğunu bilmiyorduk aydınlattığıŋız için teşekkürler hocam . Allah yardımcıŋız olsun .

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Ben teşekkür éderim. Aslında Türkçe'mizde nazal n içeren daha çok kelime var da burada sadece günümüzde kullanılanları sıraladım.

      Sil
  2. Hocam Kuzey Kıbrıs Türkleri halen nazal n kullanarak konuşuyorlar :)

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Gerçekten mi? Çok sevindim buna. Şu an bu harfi koruyan Türkmenler, Uygurlar ve bir kaç Türk boyu kaldı.

      Sil
    2. Büyük bir mutluluk! :D

      Sil
    3. Kıbrıs Türkleri konuşmada nazal n harfini konuşmada kullanmaktalar ama kendi harf düzenleri olmadığından Türkiye Türkçesinin Latin harflerini kullanıyorlar. Bunun yanında birçok Kıbrıslı yazıda nazal n'yi vermek için çoğunlukla "ng" ya da "ñ" kullanıyorlar çok sık kullanımda olmasa da bazen herhangi bir n kullanılmadan yazım gerçekleştiriliyor.

      Örnek:
      Sanga ("Sana" için bu yazım hiçbir zaman kullanılmaz ama örnek göstermek için bu defalık yazdım)
      Saña
      Saa

      Sil
  3. Pek çok yerde NG (��) sesini içeren sözcükleri görüyoruz, peki ya NY (��) sesini içerenlere ne oldu? Bu sözcüklerin ("kony -> koyun", "nyür -> yüz" gibi) özgün durumlarını kullananlar var mıdır? Aydınlatırsanız sevinirim.

    YanıtlayınSil
  4. Azerbaycan'ın bazı yerleri özellikle nazal n'yi fark edebileceğimiz şekilde söylüyorlar. Yani kaybolmadı hala.

    YanıtlayınSil
  5. Hocam yazilari facobokk instagram gibi programlarda nasil.kullanabilirizz.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. http://www.tamga.org/2016/09/bilgisayarda-gokturkce-yazmak.html
      http://www.tamga.org/2017/09/android-8-oreo-ve-gokturkce.html

      Sil
  6. nazal n'nin artık kullanılmama sebebi alfabe değişikliği ve yeni alfabede nazal n'yi gösteren bir harf olmaması olabilir mi?

    YanıtlayınSil

  7. ñ mi yoksa ŋ mi kullanılmalı?

    YanıtlayınSil
  8. İyi günler hocam. "İçinde" yazarken genizcil n mi kullanılır? Mesela Aydın içinde yazarken genizcil n kullanmalı mıyız? Ya da ant and tamgası kullanılsa olur mu? Teşekkür ederim.

    YanıtlayınSil
    Yanıtlar
    1. Merhaba, 𐰦 üsügü nt/nd yėrine geçer; ŋd/ŋt yėrine geçmez. Eğer dėmek istediğiŋiz "seniŋ içiŋde" (ikinci kişi) ise gėŋizcil ŋ kullanılmalı; "onuŋ içinde" (üçüncü kişi) ise normal n kullanılmalı ki o zaman 𐰦 kullanabilirsiŋiz. Yani ikinci kişi için 𐰱𐰃𐰭𐰓𐰀 ; üçüncü kişi için 𐰱𐰃𐰦𐰀 olmalı. Aslında Osmanlıcadaki Türkçe unsurlar, eski Türkçeye, günümüz Latinize Türkçeden çok daha yakın. Osmanlıca bilenler bunu karıştırmıyor. Çünkü Latin harflerine geçtiğimiz 1928'den soŋra normal n ve gėŋizcil ŋ yi aynı harfle yazmağa başladık; Türk Cumhuriyetlerinde hem ağızda hem de alfabede ŋ korunuyor; Anadolu'nuŋ ise özellikle orta-güney-batı bölgelerinde sadece ağızda korunuyor. Ben Göktürkçe okuyup/yazmak isteyenleriŋ Osmanlıcayı da bilmesi gerektiğini (hatta mümkünse eski Uygurcayı da) söylüyorum. Türkçeyi sadece Latin harfle okuma/yazmayı öğrenmiş "Latinize" biriniŋ Göktürkçe yazmağa çalışması temelleri sağlam olmayan bir bina kurmağa beŋziyor.

      Sil
  9. Köylerimizde ve köylerden gelen ninelerimiz nazal n'yi koruyorlar. Benim ninem de kullanırdı. Eskiden bilmezdik ve "köylü ağzı" derdik. Ama öyle değilmiş. Meğerse asıl onlar dilimizi koruyorlarmış. Bilmeseler de bu böyle..

    YanıtlayınSil