30 Aralık 2014 Salı

KökTürükçe Fontlarım

Her hakkı saklıdır 2017. Kaynak göstermek şartıyla kullanabilirsiŋiz.
Soŋ Güncelleme: 22/7/2019
1988 yılından bu yaŋa KökTürük abacasıyla ilgileniyorum. Hep elle yazdığım KökTürükçeyi bilgisayarda da yazma isteğiyle, 1996, 2004, 2007, 2017 ve 2019 yıllarında olmak üzere bėş ayrı Göktürkçe font yaptım. Daha soŋraları da defalarca bu fontları daha iyi ve kolay kullanılabilecek şekilde güncelledim. Göktürkçe severlere ücretsiz sunuyorum.


İndir (Latin Kod Tabanlı Göktürkçe Fontlar)
(Eski yöŋtem, donanımsal klavyeden harfler girilebilir ama harfler soldan sağa ilerler)

(Yeŋi yöŋtem, sanal klavyeden harfler girilebilir ve harfler sağdan sola ilerler)
Detaylı bilgi için bakıŋız: Bilgisayarda Göktürkçe Yazmak

  1. 1996 fontu: Radloff'uŋ fontundan esinlenerek 1996 yılında yaptım; sanki kesik uçlu kalemle yazılmış hissini vėrdim. Bu fontu bilgisayarda tasarlamak tam bir ayımı aldı. YAPILMIŞ İLK GÖKTÜRKÇE FONTTUR. Geçen yaklaşık 20 yıl içerisinde bu font internette bayağı yayılmış, ve şu aŋ başkaları tarafından sıkça kullanıldığını, resmler, duvar kağıdları, döğmeler, takılar, tişörtler, kupalar yapıldığını görüyorum :-)
  2. 2004 fontunu: rahat okunabilecek kalın Arial fontuna beŋzetmeğe çalıştım. Bu fontuŋ da bilgisayarda tasarımı 2004 yılında bir ayımı almıştı. Fonttaki harfler, Kül Tigin ve Bilge Kagan yazıtlarındaki harfleriŋ kıvrımlarını ve yüksekliklerini tamamen taşırlar.
  3. 2007 fontunu: hatt san'atıyla eskiden beri meşgul olduğum Çince ve Japonca'da kullanılan fırça hattına (Kai-Şu) beŋzetmeğe çalıştım. 2007 yılında tasarlamıştım. Çizimlerimi fonta çevirmede Gökbey Uluç yardımcı oldu.
  4. 2017 fontu: hatt san'atıyla eskiden beri meşgul olduğum Çince ve Japonca'da kullanılan fırça hattına (Kai-Şu) beŋzetmeğe çalıştım. 2007'ye göre daha estetiktir. Detaylı bilgi: http://kok-turk.blogspot.com.tr/2015/07/gokturkce-hatt-calsmas.html
  5. 2019 fontu: 2004 yılında yaptığım fontuŋ ince halidir. Fonttaki harfler, Kül Tigin ve Bilge Kagan yazıtlarındaki harfleriŋ kıvrımlarını ve yüksekliklerini tamamen taşırlar.
"Tuğrul Çavdar 2017" fontunuŋ tasarımını:

Bilge Kagan Yazıtı


Сергей Ефимович Малов'dan (1951)
 
 
 
 
 
Сергей Ефимович Малов, Памятники древнетюркской письменности Монголии и Киргизии. М. Л., 1959.
Sergey Yefimoviç Malov, Moğolistan ve Kırgızistan'da Eski Türk Yazıtları, Moskova-Leningrad, 1959.

Eski Uygur Yazısı

KökTürükleri 745'de yıkan Uygurlar 840'lara kadar Göktürk yazısını kullanmağa devam étmişlerdi. Daha soŋra, yatay yazılan Soğd yazısını değiştirerek 850'lerde dikey şekilde kullanmağa başladılar. Cengiz Han'ıŋ emriyle, Moğollar da Uygurlar'dan 1204'te bu abacayı alıp kullanmağa başladılar.

Tunyukuk Robot Kolu

Yüksek lisans tezimde robot kolu yapmıştım (1994-1997). Çalışmanıŋ mekanik, elektronik ve yazılım ayağı vardı. O zamanlar nesneye yöŋelik programlama dilleri yoktu. İlkel derleyicilerde kod yazıyorduk. Mekanik ve elektronik yapısını tasarlayıp gerçekledikten soŋra, robotuŋ bilgisayardaki arayüzünde tüm ikonları, bevelleri, panelleri kendim tasarlamıştım. Arayüzde KökTürükçe'de kullanmak istedim ve herbir KökTürük harfini piksel piksel bir başlık (header) dosyasında tasarladım. Harfleriŋ tasarımı bir haftamı almıştı. Artık Turbo C'de Göktürkçe yazabiliyordum (1995).

Tunyukuk Yazıtı

Bilge Kagan, Köl Tigin aŋıtınıŋ içeriğini Köl Tigin'iŋ vefatından soŋra yazmış ve Köl Tigin'iŋ yeğeni Yollıg Tigin'e taşa kazdırarak Köl Tigin aŋıtını 1 Ağustos 732'de diktirmiştir. Soŋra Bilge Kagan kendi aŋıtınıŋ içeriğini yazmış; kendisiniŋ 51 yaşındayken (25 Kasım 734'te) zehirlenmesinden soŋra Yollıg Tigin, yazısını yine taşa kazımış, Bilge Kagan aŋıtı haline getirmiş ve 22 Haziran 735'de dikmiştir.3.75 x 1.22 x 1.32 m ebadındadır. Her iki yazıt da Orhun ırmağı ve Koşo Çaydam civarındadır ve aralarında yaklaşık bir km mesafe vardır.
Tonyukuk aŋıtı ise bu aŋıtlardan öŋce 725 yılında dikilmiştir. Bilge Kagan'ıŋ kayınpederi olan Tonyukuk 60 yaşlarında (Bilge Kagan'ıŋ saltanatınıŋ başlangıcına denk gelir) kendi aŋıtınıŋ dikileceği Yukarı Tola vadisinde inzivaya çekilerek hatıralarını yazmıştır. 725 yılında vefatından öŋce bu hatıralar daha soŋra taşa kazınarak abideye dönüştürülmüştür.

Birinci Taş
Batı yüzü:

Doğu yüzü:

Güney yüzü:

Kuzey yüzü:
 

KökTürük Paraları

KökTürük parası. İçindeki kare delikle o dönemleriŋ Çin parası formunda yapılmış. Paraların arkasındaki simgeye dikkat ediŋiz.